Pierwsza książka / seria Little Eyes / Autor: Katsumi Komagata / Wydawnictwo: Wydawnictwo Wytwórnia

Recenzja: Anna Kaszuba-Dębska



Misją Komagaty jest design uniwersalny, czyli taka forma komunikacji, która pokonuje różnice językowe i społeczne. Książka dla niemowlaka to jeszcze większe wyzwanie. Jak bowiem zainteresować obrazami tak małego „czytelnika”? Japońskiemu grafikowi to się udało.

 

 

Swojego czasu mój mąż kupił naszej wówczas czterotygodniowej córeczce pierwszą książkę. Popatrzyłam zdziwiona na małe, białe pudełeczko (format trzynaście na trzynaście centymetrów). Z obwoluty z namalowanym czarnym kółkiem i dziurką w środku mój mąż powoli wyciągał kolejnych dwanaście białych kart i ze skupieniem, cierpliwie pokazywał naszemu dziecku.

- Karta numer jeden: koło-dziura, dziura-kółko, kółeczko i dziurka.

- Karta numer dwa: kwadrat-dziura, kwadracik-dziurka, kwadraciczek.

- Karta numer trzy: trójkąt, dziurka-trójkącik, dziureczka-trójkąciczek.

- Karta numer cztery: kropeczka, dziureczka-kropka, dziura i wielkie kropisko.

 

 

Ta zabawa w „czytanie” kółkowo-kwadracikowo-dziurkowej książki zajmuje nas do dziś i wszyscy bawimy się przy niej wyśmienicie. Składając i rozkładając jej kolejne stronice obserwujemy uśmiech, radość, zdziwienie i zaciekawienie na twarzy naszego maleństwa. Czarno-białe figury pojawiają się, przesuwają, rosną, maleją i znikają. Zabawa inspirowana tą książką buduje między naszą trójką coraz to inne relacje. Odkrywamy nowe rozwiązania, znajdujemy kolejne opowieści, eksplorujemy Pierwszą książkę na wiele różnych sposobów.

Jej autorem jest tokijski grafik i wydawca Katsumi Komagata, założyciel studia graficznego i wydawnictwa One Stroke. Jego misją jest design uniwersalny, czyli kreowanie takich form komunikacji, które pokonują różnice językowe, rasowe czy społeczne. Komagata projektuje przedmioty, w tym zabawki i jest autorem wielu wybitnych książek obrazkowo – architektonicznych oraz przestrzennych obiektów. Jego prace wystawiane są w prestiżowych muzeach na całym świecie.

 

 

Pierwsza książka w serii Little Eyes powstała w 1990 roku, jako prezent ojca dla swojej nowo narodzonej córeczki. Autor we wstępie do tej publikacji pisze:

Gdy moja nowo narodzona córka zaczęła świadomie na mnie patrzeć, chciała mi coś przekazać. Wtedy narysowałem pierwsze ilustracje, by móc się z nią porozumieć. W tym okresie, jeszcze nie odróżniając kolorów, reagowała na mocny kontrast i proste kształty. Pierwsza karta w tym zestawie przedstawia kształt kobiecej piersi, widzianej oczami dziecka. Dla dziecka to znak, symbol zaufania między nim a matką, to przesłanie. Trójkąt, koło, kwadrat. Różne kształty przekazują różne wyobrażenia. Obserwuj dziecko, jego reakcje. Taki kontakt sprawi Wam wielką radość. Oko dziecka jest dwa razy mniejsze od oka dorosłego człowieka, ale te małe oczy uważnie obserwują świat.

Katsumi Komagata z iście japońską delikatnością i prostotą stworzył książkę-obiekt. Graficznie harmonijną, wysublimowaną, delikatną i piękną. Czarne, graficzne obiekty umieszczone na białych trójdzielnych kartach, pozostają w relacji do otwartych figur geometrycznych, wyciętych z papieru. Dziecko, koncentrując wzrok na zmieniających się obrazach, ma sposobność pobudzania wyobraźni i rozwijania w sobie ciekawości otaczającego je świata. Karty z prostymi, geometrycznymi figurami mogą też tworzyć obiekty przestrzenne, które da się układać na różne sposoby, do których można zaglądać i wkładać w nie ręce. Taka forma książki zachęca rodziców do kreatywnego „czytania” i odkrywania nowych możliwości zabawy z dzieckiem. Kolejne karty, z coraz wyższą numeracją, są za każdym razem trudniejsze, bardziej skomplikowane i mniej oczywiste. Przekładając je ma się czasem wrażenie, że figury ulegają ruchowi, przesuwają się jakby w animacji poklatkowej. W trzech krótkich ruchach zmieniają swoje położenia na białej powierzchni papieru. Z kolei ostatnie karty wydają się nawet trudne. To czarno białe pasy, które w różnych konstelacjach załamują kształty.

 

 

Zabawa tą prostą książką jest znakomitym sposobem na budowanie emocjonalnej i twórczej relacji z dzieckiem (w sugerowanym wieku od zera do pięciu miesięcy). Podoba mi się niezwykle nowatorska koncepcja Komagaty i cieszę się, że moja córeczka mogła w tym okresie swojego życia korzystać z jego książki.

Doskonały pomysł na stworzenie pierwszej książki dla noworodków i niemowląt znalazł uznanie nie tylko w Japonii, lecz także na całym świecie. Teraz, dzięki staraniom wydawnictwa Wytwórnia, dotarła i do nas. Warto dodać, że wszystkie książki Katsumiego Komagaty są drukowane w Japonii. Wytwórnia jest pierwszym wydawnictwem, któremu autor udzielił licencji na wydanie swoich książek w Polsce.